મોરબી રાજકોટ જિલ્લાનું શહેર છે. રાજકોટ થી ૬૪ કિમી. દૂર છે. મોરબીના રાજવી રાજા મયુરધ્વજજીના શાસન દરમિયાન મોરબીનો ઘણો વિકાસ થયો હતો. ૧૯૭૯ની પૂર હોનારતમાં આ શહેરને ઘણું નુકશાન થયું હતું. પણ ટૂંક સમયમાં પૂર પરિસ્થિતિ થાળે પડી ગઇ હતી, મોરબી ખાસ કરીને સીરામીક્સ ઉદ્યોગ અને ઘડિયાળ ઉદ્યોગને કારણે વિશેષ પ્રખ્યાત છે.

ગોંડલમાં ‘ગોંડલા’ નાગની પ્રાચીન જગ્યા છે. તે ગોંડલા નાગના નામ ઉપરથીજ આ શહેરનું નામ ગોંડલ અને નદીનું નામ ગોંડલી પડયું હોવાનું મનાય છે. ઇતિહાસમાં સૌ પ્રથમ મહત્વની નોંધ ઇ.સ.૧૩૫૦ ની મળે છે. જયારે દિલ્હીનો સુલતાન મહમદ તઘલખ સોમનાથ મંદિર પર આક્રમણ કરી પાછો ફરતા માંદો પડતા રસ્તામાં ગોંડલમાં રહ્યો હતો. આઇન –એ – અકબરીમાં ગોંડલને સોરઠ સરકાર હેઠળનું પરગણું ગણાવ્યું છે. અને તે વાઘેલાઓનું જાગીર ગામ હોવાનો તેમાં ઉલ્લેખ છે. ગોંડલમાં જાડેજા વંશનું રાજય એ રાજકોટના જાડેજા વંશની એક શાખા ગણી શકાય.

ધોરાજી, ભાદર નદીની શાખા સફુરા નદીના કાંઠે વસેલું શહેર છે. રાજકોટ જિલ્લાનું શહેર છે. વિશેષતો ગોંડલના મહારાજા ભગવતસિંહજીનું આ જન્મ સ્થાન છે. ધોરાજી દરબાર ગઢમાં તેમનો જન્મ થયો હતો.

ભગવતસિંહજી બાપુના શાસન દરમિયાન આ વિસ્તારનો ઘણો વિકાસ થયો હતો.

વીરપુર ગોંડલ – જેતપુરના રસ્તે આવેલ છે. ધાર્મિક યાત્રાધામ છે. જલારામ બાપાની પવિત્ર જગ્યા છે. દેશ - વિદેશથી અનેક યાત્રિકો આ પવિત્ર જગ્યાના દર્શને આવે છે. અવિરત અન્નક્ષેત્ર ચાલે છે. ‘ટૂકડો ત્યાં હરિ ઢૂકડો’ એ આ જગ્યાનો મુદ્રાલેખ છે.

ખરેડી ઠકરાતનું ગામ છે. વીરપૂરના કૂળનો સ્થાપનાર જામ વિભોજીના કુંવર જામ સતાજીનો ભાઇ ભાણજી હતો. ગામમાં એક વાવ છે, તેનું નામ મીનળવાવ છે, આ વાવ સિધ્ધરાજ જયસિંહની માતા મીનળદેવીએ બંધાવી હતી. આમ, વીરપુર પ્રાચીન શહેર છે.

વધુ વાંચો ….